Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yürütülen firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk lirasına dönüşümünün desteklenmesine ilişkin uygulamalarda usul ve esasları belirleyen “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı“, 26 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.
Yapılan güncellemelerle birlikte uygulamaya ilişkin öne çıkan temel değişiklikler ve yenilikler aşağıda özetlenmiştir:
- SMMM veya YMM tarafından onaylanan “Döviz Pozisyonu Bildirim Formu”nun geçerlilik süresi 15 günden 3 aya çıkarılmıştır. Bu süre zarfında aynı form ile birden fazla işlem yapılabilmesine imkan tanınmıştır. Ayrıca formda yer alan “döviz veya altına endeksli varlık ve yükümlülükler” ibaresinden “yükümlülükler” çıkarılmış; firmada Genel Müdür veya Finans Müdürü unvanlı yetkili bulunmaması halinde, kuralın kıyasen uygulanmasıyla şirketi temsile yetkili üst düzey yetkililerce imza atılabileceği düzenlenmiştir.
- İhracat bedelinin firma hesabına geldiği tarih ile döviz dönüşüm desteği başvuru tarihi arasındaki dönemde, hesap bakiyesinin Merkez Bankasına yapılacak döviz satış tutarının altına düşmemesi ve bakiyenin ihracat bedeli olmayan dövizlerle müsait hale getirilmemesi şartı korunmuş; bakiye kontrolünde esas alınacak tutar “gelen ihracat bedeli” yerine “Merkez Bankasına yapılacak döviz satış tutarı” olarak değiştirilmiştir.
- Aracı bankalarca, ihracat işlemine konu bedelsiz ithalat bulunup bulunmadığının talep formundaki firma beyanı üzerinden kontrol edileceği hükme bağlanmıştır. Talep formunda bedelsiz ithalat beyan edilmesi durumunda, destek tutarının hesaplanmasında ihracat bedelinden bedelsiz ithalat tutarı düşülecektir. Bedelsiz ithalat tutarının ihracat bedeline eşit veya fazla olması halinde ise döviz dönüşüm desteği ödenmeyecektir.
- Aracı kullanarak döviz kazandırıcı hizmet sunan firmaların, aracı firmadan yurt dışı yerleşiklere sunduğu hizmet karşılığı tahsil ettiği dövizleri satarak destekten yararlanabilmesine yönelik usuller netleştirilmiştir. Hizmet sunan firmanın kestiği faturalar ve SWIFT mesajı üzerinden tespit yapılacak olup, faturalarda hizmeti alan gerçek/tüzel kişinin bilgisi ile ülke bilgisi dahil kısa adresi aranacaktır.
- Dahilde İşleme Rejimi kapsamında gerçekleştirilen ihracatlarda, ihracatçı firma tarafından Merkez Bankasına satılan dövizlere ilişkin döviz dönüşüm desteğinin doğrudan tedarikçi/imalatçı firmaya ödenebilmesine imkan tanınmıştır. Bu kapsamda ihracatçı firma ile tedarikçi/imalatçı firma tarafından imzalanan Ek-F Beyannamesinin, vergi dairesince düzenlenen KDV terkin yazısının ve ekindeki “3065 sayılı KDV Kanununun Geçici 17 nci maddesi hükmü gereğince KDV tahsil edilmemiştir.” ibaresini taşıyan faturaların aracı bankaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ayrıca terkin yazısının başvuru tarihinden en fazla bir yıl öncesine ait olması şartı getirilmiştir.
- ETGB sunulan hallerde, ETGB’nin aslı yerine bilgisinin sunulması yeterli kabul edilmiştir. Ayrıca firmalardan, üç ay boyunca ETGB kapsamındaki işlemlerini yalnızca tek bir banka aracılığıyla gerçekleştireceklerine ilişkin Ek-D Beyannamesi alınacak olup, bu süre içerisinde işlemlere aracılık eden banka tarafından diğer bankalardan işlem yapılmadığına ilişkin en az bir kez teyit alınması gerekecektir.
- Döviz kazandırıcı hizmet bedellerine ilişkin faturaların işlem bazında 15 adetten fazla olması durumunda, faturalar yerine YMM veya SMMM tarafından onaylanan fatura dökümlerinin aracı bankalarca kabul edilebileceği düzenlenmiştir.
- Talep kapsamında firmalarca ibraz edilmesi gereken form ve belgelerin ıslak imzalı, e-imzalı veya 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 76. maddesi çerçevesindeki dijital onay yöntemleriyle onaylanmış olması şartı getirilmiştir.
- Kontrol İlişkisi Bulunan Firmalar Listesi (EK-B1) güncellenerek ayrı bir ek olarak düzenlenmiş ve forma yeni taahhüt ibareleri eklenmiştir; listenin daha önce bankaya iletilmiş olması ve güncelleme gerektirmemesi halinde geçerliliğini koruyacağı belirtilmiştir.
- Döviz Pozisyonu Bildirim Formunu onaylayan SMMM/YMM’lerin faaliyet belgelerinin aracı bankaya ibrazından itibaren 3 ay boyunca geçerli olacağı, Talep Formuna (EK-B) bedelsiz ithalat beyan bölümünün eklendiği, ETGB işlemleri için yeni EK-D Beyannamesi ile Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki işlemler için yeni EK-F Beyannamesi uygulamasının getirildiği hususlarına dikkat edilmelidir. Ayrıca limit kontrollerinde, DİR kapsamındaki işlemler için Ek-A bildirimlerinde tedarikçi/imalatçı VKN ve DİR VKN ayrımlarının dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.
- Döviz dönüşüm desteğinin tedarikçi/imalatçı firmaya ödendiği işlemlerde, Merkez Bankasına satılan döviz tutarının dönüşüm kuru üzerinden hesaplanan Türk lirası karşılığı tedarikçi/imalatçı firmanın firma satış limitinden; ödenen döviz dönüşüm desteği tutarı ise aynı firmanın azami döviz dönüşüm desteği limitinden düşülecektir.
Söz konusu 26 Ekim 2026 tarihli güncel Uygulama Talimatı sirkülerimize ek yapılmıştır.
Saygılarımızla,
Not: Sirkülerimiz bilgilendirme amaçlı olduğundan tereddüt edilen bir husus bulunması halinde işlem tesis etmeden önce müşavirliğimize yazılmasını rica eder, yalnızca sirkülerdeki açıklamalar dayanak gösterilmek suretiyle yapılacak işlemler sonucunda doğacak zararlardan şirketimizin sorumlu olmayacağını belirtir, soru, görüş, eleştiri ve önerileriniz olması halinde antette bulunan iletişim kanallarından tarafımıza ulaştırmanızı rica ederiz.
