Seyhan KANDEMİR
Mali Müşavir
1. GİRİŞ
Bu çalışmada 21.04.2022 tarih ve 31816 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan “Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 41)” ile imalatçılar tarafından yapılan ihracat işlemlerinden kaynaklanan iadelerde, yüklenilen KDV yerine sektörler itibarıyla ihracat bedelinin belli bir oranına kadar iade yaptırma konusunda 3065 sayılı Kanunun 32 nci maddesi ile Maliye Bakanlığına tanınan yetki çerçevesinde yapılan Tebliğ düzenlemelerine ve 29.06.2022 tarihli “İmalatçı İhracatçılara İhracat Bedeline Göre KDV İade Taleplerinde Girilecek Listelere İlişkin GİB Duyurusu” na yer verilmiştir.
2. KAPSAM
3065 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde, imalatçılar tarafından yapılan ihracat işlemlerinden kaynaklanan iadelerde, yüklenilen KDV yerine sektörler itibarıyla ihracat bedelinin belli bir oranına kadar iade yaptırma konusunda Bakanlığımıza yetki verilmiştir.
Bu çerçevede, sektör ayrımı yapılmaksızın imal ettikleri malları doğrudan ihraç eden imalatçılar, ihracat teslimlerine ilişkin olarak yüklendikleri KDV tutarına bakılmaksızın ihracat bedelinin %10’una kadar devreden KDV tutarı ile sınırlı olarak iade talep edebilirler.
Bu uygulama ihtiyari olup, uygulamadan KDV Genel Uygulama Tebliğinin (II/A-8.3.) bölümünde tanımlanan imalatçılar faydalanabilir.
Bu bölüme göre imalatçının;
- Sanayi siciline kayıtlı ve sanayi sicil belgesini haiz olması veya Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından alınmış çiftçi kayıt belgesi, gıda işletmesi kayıt belgesi ve işletme onay belgelerinden (üretici belgesi) herhangi birine sahip olması, (Bu belgeler sonraki bölümlerde “imalatçı belgesi” olarak anılacaktır.)
- İlgili meslek odasına kayıtlı bulunması,
- Üretimin yapıldığı dönemde yürürlükte bulunan Sanayi Sicil Tebliğlerinde öngörülen sayıda işçi çalıştırması ve gerekli araç parkına sahip olması veya kapasite raporundaki üretim altyapısına sahip olması,
gerekmektedir.
Bu uygulama kapsamındaki mallara ilişkin istisnanın kapsamı ve beyanı, istisnanın tevsiki, ihraç edilen malların geri gelmesi KDV Genel Uygulama Tebliğinin Mal İhracatına ilişkin (II/A-1.1.) bölümünde yer alan açıklamalar doğrultusunda yürütülür.
3. BEYAN
İmalatçılar bu uygulama kapsamındaki işlemlerini, ilgili dönem KDV beyannamesinin “İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığının “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler” tablosunda 338 kodlu “İmalatçıların Mal İhracatları [KDVGUT-(II/A-1.1.4.2.)]” satırını kullanmak suretiyle beyan ederler.
Bu satırdaki “Yüklenilen KDV” sütununa, ihraç edilen mallara ilişkin yüklenilen KDV hesabı yapılmaksızın, ihracat bedelinin % 10’unu aşmamak kaydıyla iadeye konu olan KDV tutarı yazılır.
4. DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
İhraç edilen malların geri gelmesi halinde ithalat istisnasından faydalanılabilmesi için, bu uygulama kapsamında iade edilen tutarların gümrük idaresine ödenmesi veya bu tutar kadar teminat gösterilmesi gerekir.
İmalatçılar bu bölüm kapsamında, imalatçı belgelerinde yer alan üretim kapasitesinde öngörülen ve imal edip ihraç ettikleri mallara ilişkin iade talep edebilirler.
İmalatçı belgesinde yer alan üretim kapasitesine göre imal edilebilecek mallar ile bu kapsamda fason olarak imal ettirilen mallar için bu uygulamadan yararlanılabilir. Dolayısıyla, imalatçı belgesindeki üretim konusu malların tamamının fason olarak imal ettirilmesi, bu kapsamda iade uygulanmasına engel değildir.
İmalatçılar, piyasadan hazır olarak satın alıp ihraç ettikleri mallar için bu uygulamadan yararlanamamakla birlikte, söz konusu mallar için Tebliğin (II/A-1.1.4.1.) bölümü kapsamında gümrük beyannameli mal ihracatı ile ilgili yüklenilen KDV’nin iadesini KDV beyannamesinin 301 kodlu satırında beyan ederek talep edebilirler.
Aynı dönemde imalatçıların 3065 sayılı Kanunun 11/1-c veya geçici 17 nci maddeleri kapsamında ihraç kaydıyla teslimlerinin de bulunması, doğrudan ihraç ettikleri mallar bakımından bu uygulamadan yararlanmalarına engel teşkil etmez.
İmalatçıların doğrudan ihraç ettikleri malların bünyesinde yurtiçi veya yurtdışından KDV ödemeksizin temin ettiği malların bulunması halinde, ihracat bedeline ilişkin iadenin hesabında, ihracat bedelinden bu şekilde temin edilen malların bedeli düşülür. İade edilecek KDV kalan tutar dikkate alınarak belirlenir.
Bu bölüm kapsamında iade talep eden imalatçıların, aynı ihracat teslimi ile ilgili olarak iadesini alamadığı tutar için ayrıca yüklenilen KDV tutarına göre iade talep etmeleri mümkün değildir.
Ancak imalatçılar, bu uygulama yerine imal ettikleri ürünlerin ihracatına ilişkin olarak yüklenilen KDV’nin iadesini gümrük beyannameli mal ihracatı ile ilgili yüklenilen KDV’nin iadesini KDV beyannamesinin 301 kodlu satırında beyan ederek talep edebilirler.
Ayrıca bir dönem bu uygulamadan yararlanan mükellefler diğer dönemlerde yüklenilen KDV’nin iadesi uygulamasından faydalanabilirler.
5. İADE
İmalatçıların mal ihracatından kaynaklanan bu kapsamda yapacakları iade taleplerinde aşağıdaki belgeler aranır:
- Standart iade talep dilekçesi
- İlgili meslek odasına üyelik belgesinin onaylı örneği (Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.)
- İmalatçı belgesi (Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.)
- Satış faturaları listesi
- Gümrük beyannamesi veya listesi (Serbest bölgeye yapılan ihracatta serbest bölge işlem formu, posta veya kargo yoluyla gerçekleştirilen ihracatta elektronik ticaret gümrük beyannamesi, gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya bunların depolarına yapılan teslimlerde, malın gümrüksüz satış mağazasına veya deposuna konulduğuna dair ilgili gümrük idaresinin onayını da içeren antrepo beyannamesi)
- İhracatın beyan edildiği döneme ait indirilecek KDV listesi
- İhracatın beyan edildiği dönemden önceki son yirmi dört döneme ilişkin indirilecek KDV listesi (Aynı dönemleri kapsayan indirilecek KDV listesinin bir defa verilmesi yeterlidir. Önceki dönemlerin herhangi birisinde ödenecek KDV beyan edilmesi durumunda, ödenecek KDV beyan edilen dönemden sonraki dönemlere ilişkin indirilecek KDV listesi verilmesi yeterlidir.)
- İadesi Talep Edilen KDV Hesaplama Tablosu
5.1. MAHSUBEN İADE
İmalatçıların bu bölüm kapsamındaki mahsuben iade talepleri, yukarıdaki belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.
5.2. NAKDEN İADE
İmalatçıların bu bölüm kapsamındaki 10.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. Süresinde düzenlenmiş YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için bu sınır 100.000 TL olarak uygulanır.
İade talebinin 10.000 TL’yi veya YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için 100.000 TL’yi aşması halinde, aşan kısmın iadesi vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilmesi halinde, mükellefin iade talebi yerine getirilir ve teminat, vergi inceleme raporu veya YMM raporu sonucuna göre çözülür.
6. LİSTE GİRİŞLERİNE YÖNELİK AÇIKLAMALAR
29.06.2022 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan Duyuru ile imalatçılar tarafından yapılan mal ihracında ihracat bedeline göre iade taleplerinde (338 iade kodu) yapılacak liste girişlerine yönelik açıklamalar yapılmıştır.
Duyuru’ da İmalatçıların mal ihracatından kaynaklanan bu kapsamda yapacakları iade taleplerinde aranacak belgelerden olan “İndirilecek KDV Listesi” ve “Satış Faturası Listesi” nin İnternet Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda iletilebilmesi için gerekli düzenlemelerin sisteme eklendiği belirtilmiştir.
Mükellefler İnternet Vergi Dairesi üzerinden İhracatın beyan edildiği döneme ait indirilecek KDV listesi ve İhracatın beyan edildiği dönemden önceki son yirmi dört döneme ilişkin indirilecek KDV listesi girişlerini yaparken, aşağıdaki şekilde formdan giriş ve excel girişlerini gerçekleştirebilirler.
İade dönemi önceki 24 dönem için indirilecek KDV listesi yüklenirken, daha önceki iadeler için sisteme yüklenmiş indirilecek listesi/listeleri bulunması halinde sadece sisteme yüklenilmemiş dönemlerin eklenmesi yeterli olacaktır.
İade dönemi öncesi 24 dönem için indirilecek KDV listesi gidilirken, 1 no.lu KDV beyannamelerinde “Ödenmesi Gereken Katma Değer vergisi” olması halinde, ödenecek KDV tutarının bulunduğu dönemden sonraki dönemlere ilişkin indirilecek KDV listesinin yüklenmesi yeterli olacaktır.
İade dönemi öncesi 24 döneme bakılırken mükellefin 24 aydan daha az bir faaliyet süresi var ise mükellefiyete başladığı dönemden itibaren iade istenilen döneme kadar yüklenmesi yeterli olacaktır.
7. SONUÇ
Bilindiği üzere KDV iadelerinde yaşanan süreçler iadenin yapılmasında sürelerin uzamasına yol açmaktadır. Uygulamada, iadeleri hızlandırabilmek amacıyla bazı adımlar atılmıştır. Bu adımlar arasında; “%100 Teminatla İade Talep Edilmesi”, “Hızlandırılmış İade Sistemi (HİS)”, “İndirimli Teminat Uygulama Sistemi (İTUS)”, “Artırımlı Teminat Uygulaması(ATU)” ve “KDV İadesi Ön Kontrol Raporuna Dayalı % 50 Erken İade Uygulaması” sayılabilir. Sayılan bu uygulamalara ilave olarak Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 32. Maddesindeki “imalatçılar tarafından yapılan ihracat işlemlerinden kaynaklanan iadelerde, yüklenilen KDV yerine sektörler itibarıyla ihracat bedelinin belli bir oranına kadar iade yaptırma” konusundaki yetki kullanılarak, 21 Nisan 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 41 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Tebliği ile, “İmal Ettikleri Malları Doğrudan İhraç Eden İmalatçılara İhracat Bedelinin %10’una Kadar İade Yapılması” uygulamaya sokulmuştur.
KAYNAKLAR
1. 3065 Sayılı KDV Kanunu
2. KDV Genel Uygulama Tebliği
3. 29.06.2022 Tarihli GİB Duyurusu
